หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
รู้จัก BIMSTEC กับสถานการณ์ปัจจุบัน

28 สิงหาคม 2018 (จำนวนคนอ่าน 162)

กลุ่ม BIMSTEC (Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation) หรือ ความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอลสำหรับความร่วมมือหลากหลายสาขาทางวิชาการและเศรษฐกิจ ก่อตั้งเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2540 โดยการริเริ่มและผลักดันของไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเจริญทางเศรษฐกิจและสังคมในภูมิภาค มีสมาชิก 7 ประเทศ ได้แก่ บังกลาเทศ ภูฏาน อินเดีย พม่า เนปาล ศรีลังกา และไทย เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2547 รัฐมนตรีเศรษฐกิจ/การค้าของประเทศสมาชิก BIMSTEC ได้ร่วมลงนามกรอบ ความตกลงเขตการค้าเสรี BIMSTEC (Framework Agreement on the BIMSTEC Free Trade Area) ณ จังหวัดภูเก็ต ประเทศไทย ครอบคลุมกรอบการเจรจา 3 สาขาหลัก ได้แก่ การค้าสินค้า การค้าบริการ และการลงทุน 
 
มีการจัดตั้งคณะกรรมการเจรจาการค้า BIMSTEC (BIMSTEC Trade Negotiating Committee: BIMSTEC TNC) เพื่อเจรจาจัดทำความตกลงการค้าสินค้า การค้าบริการ และการลงทุน ภายใต้ BIMSTEC FTA ปัจจุบัน ศรีลังกาทำหน้าที่เป็นประธานถาวร BIMSTEC TNC และมีบังกลาเทศเป็นสำนักงานเลขาธิการ BIMSTEC ที่ผ่านมา มีการประชุม BIMSTEC TNC ไปแล้ว 20 ครั้ง ครั้งล่าสุดประเทศไทยเป็นเจ้าภาพการประชุม BIMSTEC TNC ครั้งที่ 20 ระหว่างวันที่ 7-9 กันยายน 2558 ณ จังหวัดขอนแก่น

กรอบความร่วมมือ

*การค้าสินค้า* ครอบคลุมสาระสำคัญ อาทิ การลดหรือการยกเลิกภาษีศุลกากร กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า มาตรการที่ไม่ใช่ภาษีศุลกากร และมาตรการปกป้อง เป็นต้น ที่ผ่านมามีการเจรจาลด/ยกเลิกภาษีศุลกากรสินค้าระหว่างสมาชิก ตั้งแต่การประชุม BIMSTEC TNC ครั้งที่ 1-18 และได้สรุปผลในการประชุม BIMSTEC TNC ครั้งที่ 19 ในปี 2554 ซึ่งการลด/ยกเลิกภาษีศุลกากรจะใช้ 2 แนวทาง แบ่งการลดภาษีสินค้าออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้
- Positive List Approach แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มสินค้า ได้แก่ Fast Track (FT) และ Normal Track (Normal Elimination (NTE) /Normal Track Reduction (NTR)) ซึ่งจะเป็นการลดภาษีจากอัตรา MFN Applied โดยประเทศพัฒนาน้อยที่สุด (Least Developed Countries: LDCs) จะได้รับความยืดหยุ่นมากกว่าในแง่ระยะเวลาการลดภาษี และการได้รับลดหย่อนภาษีที่เร็วกว่าจากประเทศกำลังพัฒนา
- Negative List Approach กำหนดให้มีสินค้าจำนวนหนึ่งที่ไม่นำมาลดภาษี(Negative List: NL) ภายใต้เขตการค้าเสรีได้แต่จะต้องกำหนดเพดานจำนวนรายการสินค้าที่จะไม่นำมาลดภาษี โดย LDCs สามารถขอให้ประเทศกำลังพัฒนาพิจารณาลดภาษีเป็นการเฉพาะ (Derogation) สำหรับสินค้าส่งออกสำคัญของ LDCs
*การค้าบริการ* การเจรจาการเปิดเสรีการค้าบริการครอบคลุมสาขาที่สำคัญ โดยใช้แนวทาง Positive List Approach โดยในเบื้องต้นให้เริ่มเจรจาในปี2548 (BIMSTEC TNC ครั้งที่ 10) และให้เสร็จสิ้นภายในปี2550 และให้มีการปฏิบัติเป็นพิเศษและแตกต่าง และให้ความยืดหยุ่นแก่ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด
*การลงทุน* ส่งเสริมการลงทุนด้านต่าง ๆ และให้มีการเจรจาเพื่อเปิดเสรีในนโยบายการลงทุน โดยให้ใช้ Positive List Approach และในเบื้องต้นให้เริ่มเจรจาในปี 2548 (BIMSTEC TNC ครั้งที่ 10) และกำหนดให้เสร็จสิ้นภายในปี 2550 ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอื่น ๆ เพื่อให้การเจรจาด้านเศรษฐกิจมีความก้าวหน้ามากขึ้น เช่น ความร่วมมือทางศุลกากร การอำนวยความสะดวกทางการค้า และกลไกการระงับข้อพิพาท เป็นต้น

ตั้งแต่เดือนกันยายน 2547 ถึงกันยายน 2558 มีการประชุม BIMSTEC TNC ไปแล้ว 20 ครั้ง เพื่อเจรจารายละเอียดเรื่องการค้าสินค้า การค้าบริการ การลงทุน และความร่วมมือทางเศรษฐกิจอื่น ๆ โดยผลการประชุม BIMSTEC TNC ครั้งที่ 20 สรุปได้ดังนี้
ความตกลงต่าง ๆ ภายใต้ BIMSTEC FTA
- ที่ประชุมได้หารือเพื่อหาข้อสรุปในเอกสาร 4 ฉบับ เพื่อให้สามารถลงนามเอกสารในการประชุม
รัฐมนตรีเศรษฐกิจและการค้าที่บังกลาเทศ ได้แก่
(1) ร่างความตกลงการค้าสินค้า (Agreement on Trade in Goods)
(2) ร่างความตกลงว่าด้วยกระบวนการและกลไกระงับข้อพิพาท (Agreement on Dispute
Settlement Procedures and Mechanism)
(3) ร่างพิธีสารแก้ไขกรอบความตกลงการค้าเสรี BIMSTEC (Protocol to Amend the
Framework Agreement on the BIMSTEC FTA)
(4) ร่าง ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านศุลกากร (Agreement on Cooperation and
Mutual Assistance in Customs Matters for BIMSTEC FTA)

ความคืบหน้า

เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2560 สำนักเลขาธิการบิมสเทค โดยบังกลาเทศ ได้เวียนหนังสือความเห็นของอินเดียเพิ่มเติมด้านการค้าสินค้า ได้แก่ การแปลงพิกัดเปิดตลาดตารางลดภาษีให้อยู่ในรูปแบบ HS2017 เพื่อให้สอดคล้องกับ HS2017 Edition ของ WCO ที่ได้มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2560 และด้านการลงทุน ได้แก่ รูปแบบความตกลงเพื่อส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุน (Bilateral Investment Treaty: BIT) ซึ่งเป็นแนวทางของอินเดียในการเจรจาความตกลง BIT เพื่อให้ประเทศสมาชิกพิจารณา นอกจากนั้นสำนักเลขาธิการบิมสเทค ได้นำส่งร่างความตกลงการอำนวยความสะดวกด้านการค้าของกลุ่มสมาชิกบิมสเทค (Agreement on Trade Facilitation forthe BIMSTEC Region: BIMSTEC TFA) ที่จัดทำโดยบังกลาเทศ ให้ประเทศสมาชิกพิจารณาให้ความเห็น ในชั้นนี้ ประเทศสมาชิกรวมทั้งไทยไม่มีข้อขัดข้องต่อการแปลงพิกัดเปิดตลาด HS2017 ของอินเดีย และไม่ขัดข้องต่อร่างความตกลง BIMSTEC TFA ของบังกลาเทศ

เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2560 ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศ BIMSTEC ครั้งที่ 15 ผู้แทนฝ่ายไทยได้แจ้งต่อที่ประชุมเพื่อยืนยันขอให้อินเดียเวียนเอกสารคงค้างดังกล่าวแก่ประเทศสมาชิกก่อนการประชุม BIMSTEC TNC ครั้งต่อไป ขณะที่อินเดียได้แจ้งต่อที่ประชุมว่า ขอให้ประเทศสมาชิก BIMSTEC กลับเข้าสู่การเจรจาการประชุม BIMSTEC TNC ครั้งที่ 21 โดยไม่มีเงื่อนไข ซึ่งอินเดียพร้อมที่จะเข้าร่วมประชุมเพื่อเจรจารายละเอียดต่าง ๆ ต่อไป

ล่าสุด เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2561 ส านักเลขาธิการ BIMSTEC ได้เวียนข้อเสนอของอินเดียเพื่อจัดการประชุมคณะท างานความร่วมมือด้านศุลกากร สำหรับความตกลงเขตการค้าเสรีบิมสเทค ระหว่างวันที่ 22-23 มีนาคม 2561 ณ กรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย เพื่อหารือสรุปผลร่างความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านศุลกากรที่ได้แก้ไขล่าสุดโดยอินเดียอีกครั้ง

ปัจจุบันภายใต้ความตกลง BIMSTEC FTA มีร่างความตกลงทั้งหมดจำนวน 7 ฉบับ แต่ยังไม่มีความตกลงใดที่เสร็จสมบูรณ์ เนื่องจากอินเดียได้ขอแก้ไขบางประเด็นในความตกลง 4 ฉบับ ได้แก่ 1) พิธีสารแก้ไขกรอบความตกลงการค้าเสรี BIMSTEC 2) ความตกลงการค้าสินค้า 3) ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านศุลกากร 4) ความตกลงว่าด้วยกระบวนการและกลไกระงับข้อพิพาท ในขณะที่ร่างความตกลงการค้าบริการ (Agreement on Services) และร่างความตกลงการลงทุน (Agreement on Investment) ยังอยู่ระหว่างการเจรจาข้อบทความตกลงและยังไม่ได้สรุปผล และร่างความตกลงด้านการอ านวยทางการค้า (Draft Agreement on Trade Facilitation) ยังเป็นเพียงข้อเสนอของบังกลาเทศที่เวียนประเทศสมาชิกพิจารณา และยังไม่ได้มีการหารือร่วมกัน

อ่านเอกสารฉบับเต็มได้ที่ กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์
   http://www.dtn.go.th/files/60/region/BIMSTEC_ov_0361.pdf  


กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์