หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
บทบาทของไทยในการจัดการภัยพิบัติอาเซียนและประโยชน์ที่ได้รับ

30 พฤษภาคม 2016 (จำนวนคนอ่าน 3739)
 
โดย  สุเนตรตรา จันทบุรี
 
                            
 
ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา อาเซียนเป็นภูมิภาคที่ประสบภัยพิบัติรุนแรงบ่อยครั้ง สร้างความสูญเสียชีวิต ทรัพย์สิน และความเสียหายทางเศรษฐกิจประเมินค่าได้ อาทิ เหตุการณ์สึนามิถล่มชายฝั่งทะเลอันดามันของไทยเมื่อปี 2547 เหตุการณ์พายุไซโคลนนาร์กีสถล่มประเทศเมียนมาเมื่อปี 2551 และเหตุการณ์มหาอุทกภัยในประเทศไทยเมื่อปี 2554 แสดงให้เห็นว่าประเทศสมาชิกอาเซียนต้องร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกันและศักยภาพในการจัดการภัยพิบัติอย่างมีประสิทธิภาพ
 
การจัดการภัยพิบัติอาเซียนส่วนใหญ่จะผ่านกลไกของคณะกรรมการอาเซียนด้านการจัดการภัยพิบัติ (ASEAN Committee on Disaster Management: ACDM) โดยอยู่บนพื้นฐานของความตกลงอาเซียนว่าด้วยการบริหารจัดการภัยพิบัติและการตอบสนองต่อสถานการณ์ฉุกเฉิน (ASEAN Agreement on Disaster Management and Emergency Response: AADMER) ซึ่งกำหนดให้อาเซียนร่วมกันจัดทำคู่มือปฏิบัติเวลาเกิดภัยพิบัติในชุมชนที่เรียกว่า SASOP (Standard Operating Procedure for Regional Standby Arrangements and Coordination of Joint Disaster Relief and Emergency Response Operations) ในคู่มือจะบอกถึงขั้นตอนต่าง ๆ เมื่อเกิดภัยพิบัติ เช่น การรายงานสถานการณ์ วิธีการร้องขอและให้ความช่วยเหลือระหว่างกันโดยส่งข้อมูลไปยังศูนย์ประสานงานอาเซียนในการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม (ASEAN Coordinating Centre for Humanitarian Assistance: AHA Centre) หรือ AHA Center และเมื่อเข้าไปช่วยเหลือต้องทำอย่างไร เป็นต้น กองทุนที่ร่วมกันจัดตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานต่าง ๆ ในการเตรียมความพร้อมและป้องกันภัยพิบัติในชุมชน เรียกว่า AADMER Fund
 
สำหรับบทบาทของประเทศไทยมีการดำเนินงานในกิจกรรมต่าง ๆ ภายใต้กรอบการจัดการภัยพิบัติอาเซียน อาทิ - การดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการอาเซียนด้านการจัดการภัยพิบัติ (ASEAN Committee on Disaster Management: ACDM) ปี 2555
 
- การจัดกิจกรรมเนื่องในวันจัดการภัยพิบัติของอาเซียน (ASEAN Day for Disaster Management) และวันลดความเสี่ยงจากภัยพิบัตินานาชาติ (International Day for Disaster Risk Reduction) โดยคณะทำงาน ADDMER ร่วมกับกรมป้องกันสาธารณภัยจัดกิจกรรม ระหว่างวันที่ 8 - 12 ตุลาคม 2555 ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประเด็นของงานเป็นเรื่องบทบาทและการมีส่วนร่วมของสตรี เด็ก และเยาวชนในการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ ซึ่งมีตัวแทนจากชุมชนต่าง ๆ ในประเทศอาเซียนเข้าร่วมกิจกรรม
 
- การเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ACDM ครั้งที่ 21 ในปี 2556 ที่จังหวัดเชียงใหม่ ประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศคู่เจรจาอีก 8 ประเทศ เพื่อร่วมหารือในการวางกรอบการดำเนินงานและยุทธศาสตร์ สำหรับศูนย์ประสานงานอาเซียน เพื่อให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและกำหนดยุทธศาสตร์ ในการดำเนินงานความร่วมมือระหว่าง ACDM และองค์กรพันธมิตรเครือข่ายด้านการจัดการภัยพิบัติในภูมิภาคและเสริมสร้างบทบาทประเทศไทยในเวทีอาเซียนด้านการจัดการภัยพิบัติ
 
- จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องการประเมินและการติดตามการดำเนินงานตามแผนงานโครงการตามความตกลงอาเซียนด้านการจัดการภัยพิบัติ เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2556 การเป็นเจ้าภาพฝึกซ้อมการบรรเทาภัยพิบัติ (Disaster Relief Exercise –DiREx) ประจำปี 2556 ภายใต้กรอบของการประชุมอาเซียนว่าด้วยความร่วมมือด้านการเมืองและความมั่นคงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (ASEAN Regional Forum: ARF) โดยความร่วมมือกับสาธารณรัฐเกาหลี ร่วมกับกระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงการต่างประเทศ ระหว่างวันที่ 7-11 พฤษภาคม 2556 ณ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี
 
- จัดสัมมนาเชิงการวิชาการ ONE ASEAN ONE Response & ASEAN Resilience Symposium เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2558 โดยความร่วมมือระหว่างกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย และศูนย์ประสานงานอาเซียนเพื่อการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม (AHA Center)
 
- จัดประชุมว่าด้วยการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติแห่งเอเชีย ประจำปี 2559 (Asian Conference on Disaster Reduction: ADRC 2016) ที่จังหวัดภูเก็ต ในระหว่างวันที่ 25 - 26 กุมภาพันธ์ 2559 โดยมีศูนย์ลดภัยพิบัติแห่งเอเชีย (ADRC) ร่วมกับกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเป็นเจ้าภาพ และได้รับความร่วมมือจาก UNISDR มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติให้แก่ประเทศสมาชิก ADRC โดยการสร้างการรับรู้ การปรับตัว ฟื้นคืนกลับได้อย่างรวดเร็วจากภัยพิบัติในภูมิภาคเอเชีย ตลอดจนการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการเตือนภัยล่วงหน้า
 
การได้มีส่วนร่วมในการเข้าร่วมกิจกรรมการจัดการภัยพิบัติอาเซียนในรูปแบบต่างๆ ของไทย นับว่าได้ประโยชน์อย่างมาก ที่เห็นเป็นรูปธรรมคือการฝึกซ้อม ARF DiREx ซึ่งกำหนดให้จัดขึ้นทุก 2 ปี ทำให้เกิดการพัฒนาขีดความสามารถในการประสานงานระหว่างฝ่ายทหารและพลเรือนในการบรรเทาภัยพิบัติ เพราะนอกจากความร่วมมือกันเองในกลุ่มประเทศอาเซียนแล้ว ยังได้สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับประเทศที่มีทั้งเทคโนโลยีการจัดการกับภัยพิบัติที่เหนือกว่าให้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนและถ่ายทอดความรู้ ความชำนาญ และประสบการณ์ ทั้งทางด้านการวางแผน การฝึกภาคสนาม และการประเมินผลหลังการฝึกซ้อม โดยการจำลองสถานการณ์ภัยพิบัติสมมติ เช่น อาคารถล่ม สารเคมีรั่ว การช่วยเหลือผู้ประสบภัยทางทะเล
 
สิ่งที่สังคมไทยได้รับจากความตกลงอาเซียนว่าด้วยการบริหารจัดการภัยพิบัติและการตอบสนองต่อสถานการณ์ฉุกเฉิน (AADMER) ที่สำคัญและปรากฏชัดขึ้นก็คือ การขยายการเรียนรู้การจัดการภัยพิบัติเข้าสู่ชุมชนไทย ซึ่งเกิดจากความร่วมมือระหว่างอาเซียนและองค์กรภาคประชาสังคม ภายใต้ข้อตกลง AASMER โดยผ่านการเสริมสร้างศักยภาพให้แก่เจ้าหน้าที่องค์กรภาคประชาสังคม เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานร่วมกับหน่วยงานป้องกันภัยพิบัติของรัฐในระดับท้องถิ่น
 
จากการดำเนินงานและกิจกรรมต่าง ๆ ของประเทศไทยในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการจัดการภัยพิบัติอาเซียนอย่างต่อเนื่องบ่งชี้ให้เห็นว่าประเทศไทยได้ให้ความสำคัญและให้ความร่วมมืออย่างจริงจังในการมีส่วนร่วมที่จะลดผลกระทบจากภัยพิบัติที่เกิดขึ้น และการให้ความช่วยเหลือตอบโต้ภัยพิบัติได้อย่างทันท่วงทีและมีประสิทธิภาพ เป็นการร่วมสร้างอาเซียนให้เป็นภูมิภาคที่รับมือจากภัยพิบัติได้ดีขึ้น และหากความรู้ด้านการจัดการภัยพิบัติที่มีประสิทธิภาพขึ้นนี้ได้แพร่ขยายลงสู่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและชุมชนเพิ่มมากขึ้น คาดว่าเมื่อเกิดปัญหาภัยพิบัติที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ชุมชนที่ได้รับผลกระทบจะสามารถจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นได้ตามกระบวนการจัดการที่มีประสิทธิภาพ ด้วยพลังของความรู้ความเข้าใจและความร่วมมือทั้งภายในประเทศและจากประเทศภาคีอาเซียน
 
 
 
ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์