หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
หัดพูดภาษาเพื่อนบ้านในชีวิตประจำวัน

8 กุมภาพันธ์ 2016 (จำนวนคนอ่าน 1870)
 
โดย    อติพจน์  กลับดี
 
                 
 
 
 
ในบรรดาสถิติต่าง ๆ เกี่ยวกับประเทศไทยและอาเซียนที่มักจะเห็นกันอยู่เป็นประจำอย่างหนึ่ง คือ ความสามารถทางภาษาอังกฤษของคนไทยเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน ซึ่งเมื่อดูข้อมูลจากหลาย ๆ ที่แล้ว พอจะประมาณได้ว่าความสามารถทางภาษาอังกฤษของคนไทยโดยเฉลี่ยอยู่ในลำดับที่ 8 ของอาเซียน เมื่อกลับไปดูภูมิหลังเกี่ยวกับการศึกษาภาษาอังกฤษของคนไทยก็น่าแปลกใจไม่น้อย เนื่องจากจริง ๆ แล้วคนไทยเคยเรียนภาษาอังกฤษกันมาทุกคน และเรียนกันมาคนละนับสิบปี ยี่สิบปี ทั้งหลักภาษา ทั้งการอ่าน ทั้งการเขียน ฯลฯ แต่ไป ๆ มา ๆ พบว่าถ้าไม่นับคนที่เรียนทางด้านภาษาอังกฤษมาโดยตรงแล้ว จะมีคนไทยที่สามารถสื่อสารด้วยภาษาอังกฤษได้น้อยมากถึงมากที่สุดเมื่อเทียบกับประชากรรวมของประเทศ
 
ยิ่งเมื่อประชาคมอาเซียนกำหนดให้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ใช้ในการทำงานของอาเซียน (ตามกฎบัตรอาเซียน ข้อ 34) ยิ่งทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องรู้สึกกังวลว่าคนของเราจะสื่อสารกับเขาไม่รู้เรื่อง ทำให้หลายฝ่ายให้ความสนใจกับเรื่องนี้กันค่อนข้างมาก ในส่วนของภาครัฐโดยเฉพาะกระทรวงศึกษาธิการก็มีนโยบายให้เน้นภาษาอังกฤษในกระบวนการเรียนการสอนกันมากขึ้น นักวิชาการเกี่ยวกับอาเซียนในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะด้านเศรษฐกิจ การเมืองและความมั่นคง สังคมและวัฒนธรรม ก็มักจะพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าภาษาอังกฤษเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ประเทศไทยต้องรีบพัฒนา
 
นักวิชาการด้านภาษาบางคนบอกว่าต้องทบทวนวิธีการเรียนการสอนภาษาอังกฤษในบ้านเรา บางคนให้ข้อคิดเห็นว่าการสอนภาษาอังกฤษของเรามันกลับด้าน เหมือนปลูกต้นไม้ แต่เอาปลายลงดิน ก็เลยไม่ได้กินผล บางคนที่หาเหตุผลมาอธิบายไม่ได้บอกว่า เพราะไทยไม่เคยเป็นเมืองขึ้นอังกฤษไปเลยก็มี เคยได้ยินว่าการที่คนไทยส่วนหนึ่งที่เรียนภาษาอังกฤษมาเป็นเวลานานแต่พูดไม่ได้นั้น เนื่องจากจะคิดอยู่ตลอดเวลาว่ารูปประโยคที่ถูกต้องเป็นอย่างไร ประธาน กิริยา กรรม อยู่ตรงไหน ความเป็นอดีต ปัจจุบัน อนาคต ของสิ่งที่ต้องการสื่อสารออกไปนั้นเป็นอย่างไร คิดไป คิดมา ก็ไม่รู้ว่าจะพูดอย่างไรดี สุดท้ายไม่พูดเลยดีกว่า ที่ไม่พูดไม่ใช่เพราะถือภาษิตไทยที่ว่าพูดไปสองไพเบี้ยนิ่งเสียตำลึงทอง แต่ไม่พูดเพราะไม่รู้ว่าจะพูดว่าอย่างไร และด้วยความคิดในลักษณะนี้นี่เองที่ทำให้คนไทยส่วนหนึ่งกลายเป็นโรคกลัวฝรั่งไปเลย
 
เกี่ยวกับการพูดภาษาต่าง ๆ ถ้าท่านผู้อ่านสังเกตดู (ไม่ต้องภาษาอังกฤษ ภาษาไทยก็ได้) จะเห็นว่า คนที่ไม่เคยเรียนหลักภาษาไม่เคยเรียนหลักการอ่าน ไม่เคยเรียนหลักการพูด ไม่เคยเรียนหลักการอะไรมาเลย กลับเป็นคนที่มีพัฒนาการทางภาษาได้อย่างรวดเร็ว และคนคนนั้นก็ไม่ใช่ใครที่ไหน คือ เด็กเล็ก ๆ อายุขวบสองขวบนั่นเอง เหตุที่เด็ก ๆ แต่ละชาติ เขาสามารถพูดภาษาอังกฤษ ภาษาไทยและภาษาประจำชาติของเขาได้ ก็เพราะได้คลุกคลีอยู่กับเจ้าของภาษา ทำให้เขาได้ฝึกฟัง ฝึกพูด ฝึกใช้คำ ได้ถาม โดยมีเจ้าของภาษาช่วยขัดเกลา แก้ไข เพิ่มเติมคำพูดให้ ในที่สุดเด็กเล็ก ๆ ก็พูดได้ ฟังได้ บางคนพูดเก่งจนถึงระดับที่พ่อ แม่ ต้องขอให้หยุดพูดกันเลย ไม่เห็นต้องเรียนกันเป็นสิบปียี่สิบปี อย่างที่พวกเราเรียนภาษาอังกฤษกันมา (จนพูดกันแทบไม่ได้เลย)
 
ท่านผู้อ่านที่มีโอกาสเจอกับชาวอาเซียนต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน สามารถใช้วิธีของเด็ก ๆ ในการหัดพูดภาษาอาเซียนได้เช่นกันโดยเริ่มจากการถามคำถามง่าย ๆ ว่าสิ่งนี้ สิ่งโน้น สิ่งนั้น ในภาษาของเขาเรียกว่าอะไร เช่นอาจจะหัดพูดภาษาเมียนมา ซึ่งพวกเรามีโอกาสพบเจอเจ้าของภาษาในชีวิตประจำวันค่อนข้างมาก ทั้งในสถานีบริการน้ำมัน ร้านอาหาร ร้านเครื่องดื่มตามศูนย์อาหารริมถนนต่างๆ รวมถึงชาวเวียดนาม ชาวลาว ชาวมาเลเซีย ชาวสิงคโปร์ ฯลฯ ซึ่งเจ้าของภาษาต่าง ๆ เหล่านี้เข้ามาทำงาน เรียนหนังสือ ท่องเที่ยว ในประเทศไทยกันมากขึ้น ส่วนท่านที่ไม่ค่อยมีโอกาสเจอเจ้าของภาษา อาจเริ่มจากการเปิดเพลง ดูละคร ดูข่าว หรืออะไรก็ได้ ที่เป็นภาษาประจำชาติอาเซียนที่ท่านสนใจ เชื่อว่าเมื่อทำไปได้สักระยะหนึ่งหลายท่านจะสามารถพัฒนาภาษาที่สองขึ้นมาได้ตามลำดับ
 
นับตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปผู้เขียนคิดว่าจะลองถามพนักงานร้านเครื่องดื่มชาวเมียนมาที่เจอกันอยู่เป็นประจำว่าน้ำเปล่า น้ำแข็ง น้ำมะนาวปั่น ฯลฯ บ้านเขาเรียกว่าอะไรบ้าง และถ้ามีโอกาสแวะไปเมื่อใดก็จะค่อย ๆ ถามต่อไปว่าผัดกะเพรา ไข่ดาว ข้าวผัดใส่ไข่ข้าวขาหมู เขาเรียกว่าอะไร ถามไปพูดตามไป ถ้าผิดก็ขอให้เขาแก้ให้ได้มาเล็ก ๆ น้อย ๆ ก็น่าจะดีกว่ารู้อยู่แต่ภาษาไทยอย่างเดียว อย่างน้อยเมื่อไปเที่ยวบ้านเขาพอจะสั่งอะไรกินได้บ้าง อย่างมากอาจจะหาอะไรต่อมิอะไรไปขายให้เขาได้บ้าง
 
ปัจจุบันมีชาวอาเซียนจำนวนไม่น้อยที่ฟังภาษาไทยเข้าใจ พูดภาษาไทยได้ โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้านมีอาณาเขตติดกับเรา ทั้งเมียนมา ลาว กัมพูชา เขารู้ว่าเราพูดอะไร เขารู้ว่าเราคิดอย่างไรเขารู้อะไรต่อมิอะไรของพวกเรามากมาย ในขณะที่พวกเรายังไม่รู้อะไรเกี่ยวกับเขาเหมือนกับที่เขารู้จักพวกเราเลย
 
 
 
ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์