หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
การเคลื่อนย้ายบุคลากรท่องเที่ยว

27 ตุลาคม 2015 (จำนวนคนอ่าน 2329)

ข้อตกลงความร่วมมือด้านการเคลื่อนย้ายแรงงานของอาเซียน (MRAs) เป็นแนวทางหลักที่ประเทศสมาชิกใช้ในการอ้างอิงและสร้างมาตรฐานกลางในการเคลื่อนย้ายแรงงาน ทั้งนี้ เพื่อสนับสนุนประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน โอกาสและความท้าทายของการเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามชาติที่มีระบบและมาตรฐาน ช่วยแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแรงงานฝีมือและจะเป็นตัวเร่งให้แรงงานและบุคลากรวิชาชีพของไทยพัฒนาสมรรถนะให้สูงขึ้น
 
วิชาชีพสําคัญ 8 สาขา เป็นกลุ่มนําร่องเตรียมการล่วงหน้ามาหลายปี โดยเฉพาะกลุ่มสาขาวิชาชีพด้านการท่องเที่ยว ซึ่งมีจํานวนแรงงานในระบบมากที่สุด และเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมที่สร้างรายได้เข้าประเทศมากที่สุด ประเทศเพื่อนบ้านทําอย่างไร และวันนี้มีความพร้อมเพียงใด ความตกลงยอมรับร่วมกันในคุณสมบัติของบุคลากรวิชาชีพท่องเที่ยวแห่งอาเซียน (MRA on Tourism Professionals) เสนอกรอบมาตรฐานในตําแหน่งด้านการท่องเที่ยวไว้ครอบคลุม 32 ตําแหน่ง ทั้งด้านการโรงแรมและด้านการเดินทางท่องเที่ยว โดยแต่ละประเทศได้พัฒนากลไกหลักขึ้นมา 2 ชุด คือ คณะกรรมการรับรองบุคลากรวิชาชีพการท่องเที่ยว (TPCB) ทําหน้าที่ประเมินและขึ้นทะเบียนบุคลากรวิชาชีพท่องเที่ยวภายในประเทศ กับคณะกรรมการบุคลากรการท่องเที่ยวแห่งชาติ (NTPB) ทําหน้าที่กํากับคุณภาพของบุคลากรด้านการท่องเที่ยว
 
ทั้ง 2 หน่วยงานนี้มีบทบาทหลักทั้งในการเชื่อมระบบการพัฒนาบุคลากรวิชาชีพท่องเที่ยวกับหน่วยงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชนและสถาบันการศึกษา ให้ขับเคลื่อนและทํางานสอดประสานกันเพื่อสร้างโอกาสให้กับวิชาชีพการท่องเที่ยวไทยและสนับสนุนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทย รับรองมาตรฐานวิชาชีพจากประเทศสมาชิกอาเซียนเพื่อเข้ามาทํางานในประเทศไทย ความก้าวหน้าของการเคลื่อนย้ายวิชาชีพท่องเที่ยววันนี้ ด้านโครงสร้างและกลไกมีความพร้อมเป็นไปตามแผน โดยเฉพาะระบบทะเบียนวิชาชีพท่องเที่ยว (ATPRS) ที่จะเป็นเครื่องมือหลักในการเทียบคุณวุฒิและสมรรถนะ รวมถึงจับคู่บุคลากรกับหน่วยงานที่ต้องการแรงงานในต่างประเทศได้มีการทดลองระบบเกือบสมบูรณ์แล้ว ในขณะที่ประเทศสมาชิกอาเซียนอื่นก็มีความก้าวหน้าเป็นไปตามแผน
 
อย่างไรก็ตาม การขับเคลื่อนนโยบายนี้ให้ประสบความสําเร็จลําพังเพียงกลไกหลักย่อมไม่เพียงพอ เนื่องจากการพัฒนาบุคลากรวิชาท่องเที่ยวและการเคลื่อนย้ายแรงงานท่องเที่ยวนั้นเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน เช่น กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กระทรวงแรงงาน กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งมีหน่วยงานย่อยภายในกระทรวงดังกล่าวอีกหลายหน่วยที่มีภารกิจที่เกี่ยวข้องกัน สมาคมวิชาชีพด้านการท่องเที่ยวและโรงแรมอีกเป็นจํานวนมาก สถานบันการศึกษาทั้งระดับอาชีวศึกษาและอุดมศึกษา ซึ่งมีรายละเอียดของมาตรฐานหลักสูตรที่แตกต่างกัน การสร้างและใช้มาตรฐานเดียวกันจึงเป็นเรื่องที่จะต้องกระทบกับหน่วยงานเดิม ประเทศสมาชิกอาเซียนทุกประเทศล้วนประสบกับความท้าทายในเรื่องของความแตกต่างกันของมาตรฐานการพัฒนาบุคลากรทั้งสิ้น
 
อย่างไรก็ตาม แต่ละประเทศก็มีกลยุทธ์หรือวิธีการเชื่อมโยงหน่วยงานนโยบาย หน่วยงานปฏิบัติและเทียบเคียงมาตรฐานเข้าสู่วิชาชีพท่องเที่ยวให้สอดคล้องกับบริบทของตน ตัวอย่างแนวทางของเพื่อนบ้านที่น่าสนใจ เช่น ประเทศสิงคโปร์ สะท้อนถึงความเป็นเอกภาพของนโยบายในรูปของคณะกรรมการร่วมระหว่างกระทรวงแรงงาน สมาคมด้านการท่องเที่ยว และคณะกรรมการท่องเที่ยวของประเทศสิงคโปร์ โดยการพัฒนามาตรฐานของบุคลากรวิชาชีพท่องเที่ยวขึ้นมาใช้ควบคุมคุณภาพของบุคลากรทางด้านท่องเที่ยวเป็นเฉพาะของสิงคโปร์ แม้กรอบมาตรฐานดังกล่าวไม่ได้อ้างอิงกรอบสมรรถนะกลางของอาเซียน แต่สิงคโปร์ก็แสดงความมั่นใจว่าจะสามารถเทียบเคียงกับสมรรถนะวิชาชีพท่องเที่ยวของอาเซียนที่เรียกว่า ACCSTP ได้อย่างไม่มีปัญหา
 
กลยุทธ์ของการขับเคลื่อนตั้งอยู่บนฐานของการทํางานด้วยกันของภาคีที่เกี่ยวข้องตั้งแต่เริ่มต้นยกร่างสมรรถนะ การนําไปปฏิบัติโดยหน่วยงานทางการศึกษาจึงค่อนข้างราบรื่น ในขณะที่บุคลากรวิชาชีพก็ได้รับการชื่นชมจากอุตสาหกรรมว่ามีความสามารถที่ตรงกับความต้องการ ทั้งนี้ เกิดจากการทํางานร่วมกันตั้งแต่เริ่มแรก
 
นขณะที่ของประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งมีสภาพเป็นเกาะจํานวนมาก ทําให้อํานาจต่าง ๆ กระจายไปยังองค์กรปกครองท้องถิ่น แต่หน่วยงานหลักอย่างสํานักงานพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยว ก็ยังคงมีบทบาทหลักในการเชื่อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กลยุทธ์หลักในการขับเคลื่อนคือการชี้แจงทําความเข้าใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ท้องถิ่น อุตสาหกรรมท่องเที่ยวได้รับทราบร่วมกัน จากนั้นก็กําหนดเป็นกฎหมายให้ภาคเอกชนจะต้องว่าจ้างงานผู้ที่ได้รับการรับรองสมรรถนะวิชาชีพการท่องเที่ยว แม้ดูเหมือนจะเป็นการบังคับ แต่แนวทางนี้ย่อมทําให้การเทียบโอนสมรรถนะของคนอินโดฯ เข้าสู่มาตรฐานอาเซียนทําได้ง่ายขึ้น นั้นหมายถึงคนอินโดฯ มีโอกาสจะเข้ามาทํางานด้านการท่องเที่ยวในประเทศอาเซียนมากขึ้นนั้นเอง
 
เมื่อประเทศไทยมีความต้องการแรงงานด้านการท่องเที่ยวจํานวนมาก แต่ไม่มีบุคลากรที่มีความรู้และทักษะด้านนี้อย่างเพียงพอเพื่อป้อนอุตสาหกรรม ในขณะที่เรามีข้อตกลงในการเคลื่อนย้ายแรงงานกับอาเซียน นั้นหมายความว่าจะมีแรงงานจากต่างประเทศเข้าสู่ตําแหน่งงานในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของไทยจํานวนมาก ซึ่งในมุมของความมั่นคงการพึ่งพาแรงงานต่างประเทศในอุตสาหกรรมซึ่งนํารายได้หลักเข้าสู่ประเทศ ย่อมส่งผลโดยตรงต่อความอ่อนไหวของระบบเศรษฐกิจ แม้ประเทศไทยจะมีความก้าวหน้าในเชิงกิจกรรมและมีภาคเอกชนที่เข้มแข็ง แต่เรื่องนี้ต่างคนต่างทําย่อมไม่สําเร็จ การเชื่อมโยงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาบุคลากรวิชาชีพการท่องเที่ยวให้สามารถเดินหน้าไปอย่างมีเอกภาพ กลายเป็นโจทย์ให้ของการเคลื่อนย้ายแรงงานด้านการท่องเที่ยวไทย
 
วันนี้สถาบันพัฒนาบุคลากรการท่องเที่ยว กระทรวงท่องเที่ยวและกีฬา ประกาศตัวเป็นเจ้าภาพในการเชื่อมโยงความร่วมมือของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาบุคลากรการท่องเที่ยว จึงนับว่าเป็นการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ที่ตอบโจทย์สําคัญ แม้ความท้าทายยังมีอีกหลายเรื่อง แต่การวางรากฐานในเรื่องนี้ได้อย่างเหมาะสม ย่อมปูทางให้ไทยสร้างความได้เปรียบด้านการท่องเที่ยวอย่างมีนัยสําคัญ
 
 
 
ดร.สืบวงศ์ กาฬวงศ์
บ้านเมือง

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์