หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
การให้ความสำคัญกับประเด็นสิทธิมนุษยชนของอาเซียน

22 กันยายน 2015 (จำนวนคนอ่าน 12852)
 
โดย พนารัช ปรีดากรณ์
 
                     
 
ประเด็นเรื่องสิทธิมนุษยชนนับเป็นอีกเรื่องสำคัญของประเทศสมาชิกอาเซียนเมื่อก้าวสู่ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนในปลายปี 2015 ซึ่งเรื่องของสิทธิมนุษยชนนี้มีความกว้างขวางโยงใยไปถึงเรื่องอื่น ๆ ที่เป็นปัญหาอีกมากมาย อาทิ ปัญหาการใช้แรงงาน แรงงานสัมพันธ์ การปิดกั้นข้อมูลข่าวสาร เป็นต้น
 
เมื่อพิจารณาถึงความหมายของคำว่า "สิทธิมนุษยชน (Human Rights)” พอจะนิยามได้ว่า หมายถึง สิทธิความเป็นมนุษย์หรือความเป็นคนซึ่งติดตัวมนุษย์มาตั้งแต่กำเนิด ซึ่งไม่สามารถจำหน่าย โอน หรือแจกจ่ายให้กับผู้หนึ่งผู้ใดได้ และไม่มีบุคคล องค์กร หรือแม้กระทั่งรัฐสามารถล่วงละเมิดความเป็นมนุษย์นี้ได้ สิทธิดังกล่าวนี้มีความเป็นสากลและเป็นนิรันดร์
 
เราคงเคยได้ยินคำว่าสิทธิ เสรีภาพ และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ทั้งสามคำนี้ล้วนเกี่ยวข้องกับเรื่องของสิทธิมนุษยชน สำหรับคำว่าสิทธินั้นเป็นสิ่งที่ติดตัวมนุษย์มา ไม่มีใครล่วงละเมิดได้ คนทุกคนมีสิทธิที่จะดำรงชีวิตอย่างสมศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ ตราบใดที่ยังไม่มีกฎหมายมาควบคุมการกระทำใด สิทธิจะยังคงมีอยู่ ส่วนคำว่าเสรีภาพ หมายถึง การกระทำภายใต้ขอบเขตของศีลธรรมอันดีงาม โดยไม่เบียดเบียนสังคมหรือล่วงล้ำซึ่งสิทธิของผู้อื่นหรือสิทธิของส่วนรวม
 
และสำหรับคำว่าศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เป็นการให้คุณค่าแก่ความเป็นคนในเชิงของสิทธิมนุษยชน ศักดิ์ศรีดังกล่าวย่อมหมายรวมถึงการห้ามทำร้ายร่างกาย ทรมาน หรือการกระทำที่เป็นการเหยียดหยามความเป็นมนุษย์ โดยการให้คุณค่านี้มิได้เป็นไปตามยศศักดิ์ ฐานะทางเศรษฐกิจ หากแต่เพราะต่างก็เป็นมนุษย์ที่มีความเสมอกัน ในการวัดถึงการล่วงละเมิดต่อสิทธิมนุษยชน มักใช้คำว่าการเลือกปฏิบัติมาจับ ซึ่งหมายถึงการปฏิบัติต่อทุกคนอย่างเสมอภาคหรือเท่าเทียมโดยใช้หลักการเดียวกันอย่างไม่เลือกปฏิบัติ
 
การให้ความสำคัญกับประเด็นสิทธิมนุษยชนของอาเซียนเริ่มต้นอย่างเป็นทางการด้วยการเกิดขึ้นของปฏิญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนอาเซียน (ASEAN Declaration on Human Rights) ที่ถือว่าเป็นเอกสารสำคัญของความร่วมมือในด้านสิทธิมนุษยชนของอาเซียน โดยกล่าวถึงการคุ้มครองและการส่งเสริมสิทธิมนุษยชนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งประเทศสมาชิกจะได้นำไปเป็นต้นแบบสำหรับการสร้างแผนงานและนโยบายเสริมสร้างสิทธิมนุษยชนภายในประเทศได้ต่อไป โดยอาเซียนมีกลไกทางการในการทำงานด้านสิทธิมนุษยชนที่เรียกว่า คณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลอาเซียนว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ASEAN Intergovernmental Commission on Human Rights : AICHR) ทำหน้าที่ทั้งในด้านการพัฒนา การส่งเสริม การตรวจสอบและรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน
 
ผลการดำเนินงานที่ผ่านมาของ AICHR เป็นเรื่องของการจัดประชุมทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ การจัดกิจกรรมในเรื่องมนุษยชนทั้งในและระหว่างประเทศ เช่น จัดเวทีเพื่อสร้างความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน การหารือประเด็นที่เกี่ยวข้อง การจัดเวทีสาธารณะ เป็นต้น รวมไปถึงการเผยแพร่สื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม เป็นที่ตระหนักว่าข้อจำกัดสำคัญประการหนึ่งก็คือ หลักการไม่แทรกแซงกิจการภายในซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการทำงานของ AICSR ไม่น้อย
 
ประเด็นของการละเมิดสิทธิมนุษยชนในอาเซียนจึงเป็นความท้าทายต่อการเกิดขึ้นของประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนอย่างยิ่ง ด้วยเหตุที่สมาชิกอาเซียนหลายประเทศยังคงมีกรณีที่จัดว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนอยู่มาก รวมถึงที่เป็นการละเมิดโดยรัฐเอง ไม่ว่าจะเป็นการค้ามนุษย์ การบังคับค้าบริการทางเพศ การละเมิดสิทธิชนกลุ่มน้อย การปิดกั้นข้อมูลข่าวสาร เป็นต้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีมากน้อยแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ และสำหรับนักสิทธิมนุษยชนทั่วไปยังเห็นว่าอาเซียนยังดำเนินการในเรื่องสิทธิมนุษยชนน้อยมาก อีกทั้งกลไกที่มีอยู่ก็เหมือนเสือกระดาษที่ไม่ได้มีศักยภาพในการดำเนินงานเพื่อให้ได้ผลในทางปฏิบัติ
 
 
 
ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์