หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
ความร่วมมือของอาเซียนในการรับมือกับปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ

23 มิถุนายน 2015 (จำนวนคนอ่าน 7346)

โดย  พนารัช  ปรีดากรณ์
 
 
การจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนนั้น ย่อมก่อให้เกิดความร่วมมือในการธำรงไว้ซึ่งความสงบและสันติของประชาคม ซึ่งสมาขิกอาเซียนต้องร่วมมือกันเพื่อให้รับมือกับปัญหาที่สามารถสั่นคลอนความมั่นคงของประเทศสมาชิก ซึ่งปัญหาหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้เรื่องของข้อพิพาทระหว่างประเทศก็คือ ภัยคุกคามต่อความมั่นคงโดยเฉพาะที่เป็นภัยต่อความมั่นคงนอกรูปแบบ (Non-traditional Security) ตัวอย่างเช่น การก่อการร้าย อาชญากรรมข้ามชาติ โรคระบาด และภัยพิบัติธรรมชาติที่รุนแรง เป็นต้น
 
ภัยด้านความมั่นคงภายนอกรูปแบบใหม่ประเภทหนึ่งที่เป็นปัญหาสำคัญต่อความมั่นคงในชีวิตและทรัพย์สินของพลเมืองอาเซียนก็คืออาชญากรรมข้ามชาติ ในแผนการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนได้ระบุถึงอาชญากรรมข้ามชาติที่สำคัญ ได้แก่ การก่อการร้าย การลักพาตัวและการค้ามนุษย์ การค้ายาเสพติด การประมงผิดกฎหมาย การค้าอาวุธเถื่อนขนาดเล็ก อาชญากรรมทางไซเบอร์ และโจรสลัด อีกทั้งได้ลำดับความเร่งด่วนในการแก้ปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติในภูมิภาคอาเซียน คือ การค้ามนุษย์ การค้ายาเสพติด และปัญหาโจรสลัด
 
แนวคิดว่าด้วย "อาชญากรรมข้ามชาติ” มาจากมุมมองทางอาชญาวิทยา (criminological perspective) เริ่มต้นในช่วงกลางทศวรรษ 1970 เมื่อสหประชาชาติใช้คำนี้เพื่อระบุถึงการกระทำทางอาชญากรรมที่ชัดเจน ซึ่งมีการดำเนินการในลักษณะข้ามประเทศ โดยในปี 1995 สหประชาชาติได้ระบุถึงอาชญากรรมข้ามชาติ 18 ประเภท เกือบทั้งหมดมีการกระทำที่มีรูปแบบ อาจนิยามได้ว่าอาชญากรรมข้ามชาติ (Transnational Crime) หมายถึง การกระทำที่มีประเทศเกี่ยวข้องอย่างน้อย 2 ประเทศ ในลักษณะที่ถือว่าเป็นความผิดตามกฎหมายอาญาและบทกำหนดโทษ โดยมีลักษณะเป็นการกระทำร่วมกันโดยบุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป มีจุดมุ่งหมายเพื่อแสวงหาอำนาจและผลประโยชน์ร่วมกัน มีการตระเตรียมการ พยายาม และลงมือกระทำความผิดต่อเนื่องกันจากประเทศหนึ่งไปยังอีกประเทศหนึ่ง หรือหลายประเทศ
 
ในเอกสารประกอบการประชุมสภาเศรษฐกิจและสังคมขององค์การสหประชาชาติ ระหว่างวันที่ 21 - 23 พฤศจิกายน 1994 ที่ประเทศอิตาลี ได้ระบุไว้ว่า "ข้ามชาติ” โดยทั่วไปหมายถึง การเคลื่อนย้ายข้อมูล เงินตรา วัตถุสิ่งของ บุคคล หรือสิ่งของอื่นที่จับต้องได้และจับต้องไม่ได้ข้ามพรมแดนของประเทศหนึ่ง โดยมีผู้กระทำความผิดที่เกี่ยวข้องอย่างน้อยหนึ่งคนที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐบาล และในร่างอนุสัญญาต่อต้านองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติของสหประชาชาติให้ความหมายของ "องค์กรอาชญากรรม (Organized Crime)" ไว้ว่า หมายถึงกลุ่มบุคคลตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป ไม่จำเป็นต้องเป็นองค์กรใหญ่ มีการจัดตั้งหรือรวมกลุ่มกันมาแล้วระยะหนึ่ง จุดประสงค์เพื่อกระทำความผิดอุกฉกรรจ์เพื่อให้ได้ประโยชน์ทางการเงิน หรือโอกาส หรือทางวัตถุอื่น ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
 
ความแตกต่างขององค์กรอาชญากรรมจากอาชญากรรมทั่วไป คือ เป็นการรวมตัวกันของอาชญากรอาชีพ และอาชญากรรมหลาย ๆ ประเภท มีโครงสร้างการปฏิบัติงานที่สลับซับซ้อน มีการติดต่อประสานงานกัน มีหัวหน้าใหญ่คอยบงการ มีเครือข่ายการทำงานจากระดับสูงไปยังระดับล่าง มีการควบคุม และมีกฎระเบียบในการบังคับบัญชาสมาชิก กิจกรรมที่สำคัญขององค์กรอาชญากรรมคือสนองความต้องการสินค้าและบริการที่ผิดกฎหมาย เช่น การพนัน การค้าประเวณี การค้ายาเสพติด และรูปแบบอื่นของการบริการแก่ลูกค้า องค์กรอาชญากรรมมีการแผ่ขยายไปเกี่ยวข้องควบคุมในธุรกิจที่ถูกต้องตามกฎหมายและผิดกฎหมาย เช่น การผูกขาด การเลี่ยงภาษี การข่มขู่ การก่อการร้าย องค์กรอาชญากรรมมีการเปลี่ยนแปลงไปสู่การเป็นอาชญากรรมข้ามชาติมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามกระแสโลกาภิวัตน์
 
ประเทศอาเซียนเผชิญหน้ากับปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติในเกือบทุกรูปแบบ เช่น การขนส่งยาเสพติดข้ามชาติ การลักลอบจัดส่งหญิงไทยไปค้าประเวณีในต่างประเทศ การค้ามนุษย์ชาวโรฮีนจา การก่อการร้าย การหลอกลวงทางการเงินผ่านสื่อโทรศัพท์และทางออนไลน์ เป็นต้น ซึ่งโดยปกติการไหลของอาชญากรรมข้ามชาติย่อมทะลักจากที่มีการปราบปรามอย่างจริงจัง มีกฎหมายที่เข้มงวด และมีบทลงโทษที่รุนแรง ไปสู่ประเทศที่มีกฎหมายภายในไม่แข็งแรงเพียงพอ มีช่องว่างให้อาชญากรหาช่องทางในการกระทำความผิด และมีบทลงโทษที่เบา รวมไปถึงการไม่มีกฎหมายเกี่ยวกับการกระทำผิดของอาชญากรรมข้ามชาติที่ชัดเจนเพียงพอ โดยเฉพาะกฎหมายระหว่างประเทศในเรื่องเหล่านี้
 
ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน จึงเป็นความร่วมมือที่สำคัญยิ่งและมีนัยสำคัญต่อการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ เพราะปัญหาหลายเรื่องสามารถแก้ไขด้วยความร่วมมือและความเข้าใจที่ตรงกันระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน ทั้งที่เป็นอาชญากรรมข้ามชาติด้วยการมีพรมแดนที่ต่อเนื่องกัน หรือกรณีที่อาเซียนประสบปัญหาร่วมกันกับอาชญากรรมข้ามชาติที่มาจากประเทศนอกกลุ่ม ซึ่งแม้ว่ากลไกความร่วมมือด้านการเมืองและความมั่นคงของอาเซียนมีมานานแล้วก็ตาม แต่เมื่อเกิดเป็นประชาคมที่ใช้หลักการของความเป็นพลเมืองอาเซียนในการร่วมมือกันแก้ปัญหา ย่อมทำให้เกิดพลังของการร่วมมือมากขึ้น ขณะเดียวกันกลไกต่าง ๆ ในการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาตินั้นจำเป็นต้องปรับให้สอดรับกับปัญหา มีการเพิ่มเติมปรับปรุงกฎหมายระหว่างประเทศในเรื่องเหล่านี้ รวมทั้งการทำข้อตกลงร่วมต่าง ๆ เพื่อรับมือกับอาชญากรรมข้ามชาติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 
 
 
ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์