หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
การเข้าสู่ประชาคมอาเซียน : การเปลี่ยนแปลงภายใต้โลกาภิวัตน์แบบระบบขั้วอำนาจเดียว

4 มิถุนายน 2015 (จำนวนคนอ่าน 1700)

โดย  พนารัช  ปรีดากรณ์
 
 
ปัจจุบัน ระบบระหว่างประเทศ (international system) ได้รับอิทธิพลจากผลของระบบขั้วอำนาจเดียว (unipolarity) โดยสหรัฐอเมริกาและโลกาภิวัตน์ (globalization) ซึ่งเป็นพลังเชิงระบบที่มีขอบเขตอันยิ่งใหญ่ สามารถส่งผลต่อรัฐต่าง ๆ ที่ก่อรูปในลักษณะเดียวกันทำให้การเมืองโลกตกอยู่ในสถานการณ์ที่ถูกจำกัดทางเลือกภายใต้การยอมรับว่าสหรัฐอเมริกาดำรงตนในตำแหน่งที่เหนือกว่า (hegemony) ประเทศทั่วไป พฤติกรรมของรัฐต่าง ๆ จึงถูกจำกัดโดยระบบขั้วอำนาจเดียว
 
อย่างไรก็ตาม แต่ละรัฐยังคงมีความขอบเขตของความเป็นอิสระอยู่บ้างในการกำหนดสภาพแวดล้อมของตนเอง กระนั้นความเหนือกว่าที่ไม่ธรรมดาของสหรัฐฯ ก็สะท้อนความสามารถของรัฐต่าง ๆ ที่ด้อยลงไปในการที่จะยับยั้งหรือขัดขวางนโยบายที่ถูกกำหนดโดยพลังที่เหนือกว่า ในขณะที่สหรัฐฯ ในฐานะผู้เหนือกว่ามีทางเลือกในการดำเนินนโยบายมากมายที่สะท้อนให้เห็นถึงการปะติดปะต่อเป้าหมายของตนเองให้เกิดความสัมฤทธิ์ผล ดังเช่นหลักการของบุช (Bush Doctrine) ว่าด้วยสงครามเพื่อการป้องกัน หรือนโยบายสนับสนุนการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจโลก ทางเลือกเชิงนโยบายเหล่านี้ยังสามารถแพร่กระจายออกไปทั่วโลกได้อย่างเป็นสากล
 
ทางเลือกเชิงนโยบายของสหรัฐฯ ที่สำคัญอันหนึ่งก็คือพลังของโลกาภิวัตน์ (globalization power) ที่มีทีท่าเสมือนได้โอบล้อม (embrace) โลกไว้อย่างเป็นมิตร แต่แท้จริงแล้วกลับเต็มไปด้วยเป้าประสงค์ที่ค่อนข้างทำตามอำเภอใจเพราะเทคโนโลยีสามารถส่งข้อมูลที่ต้องการให้แพร่กระจายได้ง่ายดายขึ้น หรือเป็นการยากที่จะควบคุมกระแสทุนเคลื่อนย้ายได้ดังเช่นที่เคยทำ เป็นต้น แต่อภิอำนาจ (superpower) ของโลกซึ่งก็คือสหรัฐฯ สามารถได้ผลเชิงบวกจากนโยบายที่หลากหลายเช่นนี้ได้โดยใช้ความระแวดระวังและควบคุมพลังกดดันของโลกาภิวัตน์ไว้ด้วยพลังอำนาจของชาติตนเอง
 
อย่างไรก็ตาม แม้สหรัฐฯ จะมีความเหนือกว่าในทางการเมืองและทางทหาร ก็ไม่ง่ายนักที่จะรักษาความเหนือกว่าทางเศรษฐกิจ (economic hegemony) เนื่องจากโฉมหน้าเศรษฐกิจสหรัฐฯ ก็พบรอยร้าวทั้งในเรื่องยุทโธปกรณ์ของกองทัพที่จะปกป้องความเหนือกว่าทางเศรษฐกิจเริ่มด้อยลง การขาดดุลทางการเงิน การไม่สมดุลทางการค้า เป็นต้น
 
ในปัจจุบันเป็นที่น่าจับตามองว่าความเหนือกว่าของสหรัฐฯ ที่เคยมีมานอกจากถูกสั่นคลอนโดยประเทศจีนแล้ว การเป็นประชาคมอาเซียนจะสามารถเพิ่มพลังทางการเมืองได้มากหรือน้อยเพียงใด และอาเซียนจะสามารถลดระดับของการเป็นโลกาภิวัตน์แบบระบบขั้วอำนาจเดียวลงไปได้หรือไม่ในระดับใด
 
 
 
ส่วนอาเซียน  สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์