หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
กฏว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้าอาเซียนสำหรับผู้ส่งออกไทย

18 พฤษภาคม 2015 (จำนวนคนอ่าน 13279)

โดย เติมธรรม สิทธิเลิศ

ในตอนนี้ขอกล่าวถึง กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า (Rules of Origin) ซึ่งถือว่าประเด็นหนึ่งที่มีความสำคัญภายในกรอบความตกลงว่าด้วยเขตการค้าเสรีอาเซียน

กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้ามีความเกี่ยวข้องกับการกำหนดสัญชาติของสินค้าเพื่อให้เกิดความชัดเจน ว่าสินค้าที่ทำการส่งออกจากประเทศใดประเทศหนึ่งนั้นจะสามารถจัดได้ว่าทำการผลิตในประเทศนั้นได้หรือไม่ เนื่องจากในปัจจุบันการผลิตสินค้าอาจไม่ได้ทำการผลิตภายในประเทศใดประเทศหนึ่งเท่านั้น แต่มีการนำเข้าวัตถุดิบหรือชิ้นส่วนจากหลายประเทศ หรือแม้แต่ส่งต่อไปทำการผลิตยังประเทศอื่นเพื่อให้ต้นทุนการผลิตสินค้าต่ำที่สุด

กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าเป็นเกณฑ์สำคัญที่นำมาใช้ตัดสินถึงการผลิตสินค้าแล้วทำการส่งออกเพื่อให้ได้รับสิทธิพิเศษ อันได้แก่ การยกเว้นหรือลดหย่อนภาษีขาเข้าจากประเทศผู้นำเข้าที่ให้สิทธิ หรือจากประเทศที่มีข้อตกลงกันไว้ซึ่งมีอยู่เป็นจำนวนมาก ทั้งนี้ การขอใช้สิทธิดังกล่าวมีการใช้แบบฟอร์มที่แตกต่างกันไป อาทิ สำหรับประเทศไทย ในการขอรับสิทธิภายใต้ระบบสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไป (Generalised System of Preference : GSP) ใช้ฟอร์ม A แต่สำหรับการขอรับสิทธิภายใต้ความตกลงการค้าของอาเซียน (ASEAN Trade in Goods Agreement : ATIGA) นั้นจะใช้ฟอร์ม D เพื่อยืนยันถิ่นกำเนิดของสินค้า
 
หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า

GSP                                                                       Form A
ATIGA/AFTA                                                          Form D
GSTP                                                                     Form GSTP
FTA ASEAN – China                                              Form E
FTA ASEAN – Australia, India                               Form AK
FTA Thai – Japan                                                  Form JTEPA
FTA ASEAN – Japan                                             Form AJ
FTA ASEAN – Korea                                             Form AK
FTA ASEAN – India                                              Form AI
FTA ASEAN – Australia – New Zealand               Form AANZ
FTA Thai – Peru                                                   Form TP
Certificate of Origin                                            Form C/O

กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้ากำหนดขึ้นเพื่อให้มั่นใจว่าประโยชน์ที่ได้รับนั้นจะตกอยู่กับสินค้าที่เป็นผลผลิตที่แท้จริงของประเทศที่ได้รับสิทธิ และป้องกันการแอบอ้างถิ่นกำเนิดสินค้า (Circumvention) สินค้าที่ได้รับสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรของอาเซียนนั้นต้องมีคุณสมบัติตรงตามหลักเกณฑ์ว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า ดังนี้

(1) กฎการใช้วัตถุดิบภายในประเทศทั้งหมด (Wholly-Obtained) ได้แก่ สินค้าที่เพาะปลูก สกัด จากผืนแผ่นดินหรือเก็บเกี่ยวได้ภายในประเทศของผู้ส่งออกทั้งหมด

(2) กฎการแปรสภาพอย่างเพียงพอ (Substantial Transformation) ได้แก่ สินค้าที่ผลิตขึ้นทั้งหมดหรือบางส่วนจากวัตถุดิบ ชิ้นส่วน หรือส่วนประกอบที่นำเข้ามาภายในประเทศผู้รับสิทธิพิเศษ รวมทั้งสินค้าที่ไม่ทราบถิ่นกำเนิดแน่ชัด โดยมีการแปรสภาพอย่างเพียงพอภายใต้เงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง ดังนี้

a. มีการเปลี่ยนพิกัดภาษีศุลกากรระหว่างสินค้านำเข้าและสินค้าส่งออก (Change in Tariff Classification : CTC) ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับ 2 หลัก หรือระดับตอน (Change of Chapter) การเปลี่ยนแปลงในระดับ 4 หลัก หรือระดับประเภทพิกัด (Change of Tariff Heading) และการเปลี่ยนแปลงในระดับ 6 หลัก หรือระดับประเภทพิกัดย่อย (Change in Tariff Subheading) ตามแต่ชนิดสินค้า

b. มีกระบวนการผลิตตรงตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ (Processing Operation) เป็นการพิจารณากระบวนการผลิตสินค้าจากวัตถุดิบนำเข้าจนได้สินค้าส่งออกที่มีสารถแตกต่างไป โดยมิได้คำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงพิกัดภาษีศุลกากรของสินค้านั้น ซึ่งอาจจะมีหรือไม่มีการเปลี่ยนแปลงเลขพิกัดก็ได้

c. มีสัดส่วนของต้นทุนการผลิตหรือมูลค่าเพิ่มของการผลิตในประเทศ (Regional Value Content : RVC) เป็นการกำหนดอัตราส่วนต่ำสุดของวัตถุดิบภายในประเทศผู้ผลิตที่ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 40 ของมูลค่าสินค้าที่ส่งออก

นอกจากนี้ สินค้าที่จะได้รับสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรของอาเซียนยังสามารถให้แหล่งกำเนิดสินค้าแบบสะสม (Cumulative Rules of Origin หรือ Cumulation) ได้ โดยมีการอนุญาตให้ใช้วัตถุดิบที่นำเข้าจากประเทศสมาชิกอาเซียน มาสะสมแหล่งกำเนิดร่วมกับวัตถุดิบที่ผลิตในประเทศ

การขอหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าอาเซียนในประเทศไทย การแสดงว่าสินค้ามีหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าอาเซียนอาจดำเนินการได้ 2 รูปแบบ คือ

(1) การขอหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าอาเซียน หรือ ฟอร์ม D ซึ่งสามามารถติดต่อได้ที่กรมการค้าต่างประเทศ

(2) การรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าอาเซียนด้วยตนเอง (Self-Certification) ซึ่งจะใช้ได้ก็ต่อเมื่อมีสถานะเป็นผู้ส่งออกที่ได้รับการรับรอง (Certified Exporter) โดยต้องผ่านเงื่อนไข 2 ข้อ ได้แก่

a. ได้ขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานของรัฐในประเทศของตน (สำหรับประเทศไทย ขึ้นทะเบียนได้ที่ กรมการค้าต่างประเทศ)

b. มีชื่ออยู่ในฐานข้อมูลของสำนักงานเลขาธิการอาเซียน

โดยหลังการส่งออก ผู้ส่งออกควรรายงานข้อมูลการรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าให้กรมการค้าต่างประเทศทราบเป็นรายเดือน และต้องจัดเก็บหลักฐานการผลิตและส่งออก และ Invoice ที่ระบุข้อความรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าไว้เพื่อการติดตามตรวจสอบอย่างน้อย 3 ปี

อย่างไรก็ตาม รูปแบบและกระบวนการผลิตสินค้าในยุคปัจจุบันที่ประกอบด้วยชิ้นส่วนที่มากขึ้นและมีขั้นตอนการผลิตที่ซับซ้อน เป็นเหตุให้สินค้าหลายประเภทใช้ชิ้นส่วนที่ผลิตจากหลายประเทศซึ่งอาจรวมถึงการมีขั้นตอนการผลิตที่ต้องส่งต่อไปผลิตยังอีกประเทศหนึ่ง หรือมีการข้ามเขตแดนระหว่างประเทศก่อนจะสิ้นสุดกระบวนการเป็นสินค้าสำเร็จรูปเพื่อจำหน่ายให้กับผู้บริโภค ดังนั้น กติกาในการระบุว่าสินค้ามีถิ่นกำเนิดจากประเทศใด จึงมีขึ้นตอนที่มีความซับซ้อนมากขึ้น



ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์