หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
ทำความรู้จักคณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลอาเซียนว่าด้วยสิทธิมนุษยชน

7 พฤษภาคม 2015 (จำนวนคนอ่าน 8039)

โดย พนารัช ปรีดากรณ์

แนวคิดในการจัดตั้งกลไกสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาคในอาเซียนมาจากมติที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ครั้งที่ 26 ในเดือนมิถุนายน ปี 1993 (พ.ศ.2536) ณ ประเทศสิงคโปร์ ทั้งนี้ ได้รับอิทธิพลจากความตื่นตัวด้านสิทธิมนุษยชน ภายใต้ปฏิญญาและแผนปฏิบัติการเวียนนา อย่างไรก็ตาม แนวคิดดังกล่าวมิได้มีการริเริ่มเนื่องจากอาเซียนไปมุ่งเน้นการขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจในรูปแบบเขตการค้าเสรีอาเซียน ประกอบกับการรับสมาชิกอาเซียนใหม่ 4 ประเทศ คือ เวียดนาม ลาว เมียนมา และกัมพูชา ในปี 1995 - 1999 ต่อมา ในแผนปฏิบัติการเวียงจันทน์ ปี 2004 - 2010 (พ.ศ.2547-2553) กำหนดให้อาเซียนส่งเสริมความตระหนักรู้ด้านสิทธิมนุษยชน และการสร้างเครือข่ายขององค์กรที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งถือว่าเป็นการดำเนินการขั้นต้นของการจัดตั้งกลไกสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาค

ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ครั้งที่ 47 เมื่อเดือนกรกฎาคม ปี 2008 ได้แต่งตั้งคณะทำงานระดับสูงว่าด้วยองค์กรสิทธิมนุษยชนอาเซียน (High Level Panel on an ASEAN Human Rights Body : HLP) ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจากประเทศสมาชิกอาเซียนมาทำหน้าที่ยกร่างขอบเขตอำนาจหน้าที่ (Terms of Reference) จนในเดือนกรกฎาคม 2009 ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศครั้งที่ 42 ให้ความเห็นชอบยกร่างดังกล่าวและเสนอให้องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนของอาเซียนนี้มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า คณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลอาเซียนว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ASEAN Intergovernmental Commission on Human Right : AICHR)

ถือได้ว่า AICHR เป็นกลไกสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาคอาเซียน กลไกนี้เกิดขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนตุลาคม ปี 2009 (พ.ศ.2552) จากการประชุมสุดยอดครั้งที่ 15 ที่อำเภอชะอำ-หัวหิน ประเทศไทย ซึ่งเป็นไปตามพันธกรณีในข้อ 14 ของกฎบัตรอาเซียน ทั้งนี้ เพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชนและความร่วมมือด้านสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคในกลุ่มรัฐสมาชิกอาเซียน ซึ่งนับว่าเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญของกลไกด้านสิทธิมนุษยชนในภูมิภาคอาเซียนแม้ว่ายังมีปัญหาอุปสรรคอีกมากมาย

ขอบเขตอำนาจหน้าที่หลักของ AICHR คือ ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชนอาเซียน เพื่อเพิ่มพูนความร่วมมือระดับภูมิภาค เพื่อเสริมความพยายามระดับประเทศและระหว่างประเทศด้านการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และสนับสนุนการยึดถือมาตรฐานระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ปฏิญญาและแผนปฏิบัติการเวียนนา และตราสารว่าด้วยสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศซึ่งประเทศสมาชิกอาเซียนเป็นภาคี

การประชุมสมัยสามัญของ AICHR เกิดขึ้นอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง ในการประชุมแต่ละครั้งใช้ระยะเวลาปกติไม่เกิน 5 วัน โดยจัด ณ รัฐสมาชิกที่ดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนสลับกันไป การกำกับ AICHR ใช้กลไกของตัวแทนที่ประกอบด้วยผู้แทนจากรัฐสมาชิกอาเซียน ประเทศละ 1 คน มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 3 ปี และอาจได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งต่อเนื่องได้ไม่เกินอีก 1 วาระ AICHR มีเรื่องที่จะต้องดำเนินการอยู่ 14 เรื่อง ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน การสร้างศักยภาพ การให้คำแนะนำและช่วยเหลือทางเทคนิค การรวบรวมข้อมูลและดำเนินการด้วยองค์กร ในระดับชาติ ภูมิภาค และระหว่างประเทศ หนึ่งในเรื่องเหล่านี้ที่สุดได้พัฒนามาเป็นปฏิญญาสิทธิมนุษยชนอาเซียน (An ASEAN Human Rights Declaration) ซึ่งได้มีการรับรองในเดือนพฤศจิกายน 2012



ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์