หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
ภูมิหลังของประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

31 มีนาคม 2015 (จำนวนคนอ่าน 3999)

โดย   สันติพจน์  กลับดี
 
 
ก่อนที่จะกล่าวถึงประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Socio-Cultural Community : ASCC) ควรทราบถึงความเป็นมาของการเกิดขึ้นของประชาคมนี้ก่อน ซึ่งต้องย้อนกลับไปที่วิสัยทัศน์อาเซียน 2020 อันเป็นปฐมบทของการเกิด "ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community)” ที่มี "ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน” เป็นหนึ่งอยู่ใน 3 เสาหลัก ในการประชุมผู้นำอาเซียนอย่างไม่เป็นทางการ ครั้งที่ 2 ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ.1997 (พ.ศ.2540)
 
ผู้นำอาเซียนได้ร่วมกันรับรองเอกสาร "วิสัยทัศน์อาเซียน 2020 (ASEAN Vision 2020)” ในวาระครบรอบ 30 ปี ของการก่อตั้งอาเซียน เพื่อกำหนดทิศทางและเป้าหมายการดำเนินงานของอาเซียนในด้านต่าง ๆ ทั้งด้านการเมือง ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม และด้านความสัมพันธ์กับประเทศนอกอาเซียน เป็นทั้งวิสัยทัศน์ภายในอาเซียนเอง และวิสัยทัศน์ในการเชื่อมโยงอาเซียนกับภายนอกกลุ่ม วิสัยทัศน์อาเซียน 2020 ได้แสดงเจตนารมณ์ที่จะนำอาเซียนไปสู่อนาคตในศตวรรษที่ 21 ในด้านต่าง ๆ หลายด้าน ได้แก่
 
1. การเป็นวงสมานฉันท์แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (A concert of Southeast Asian Nations)
2. การปฏิสัมพันธ์กับประเทศนอกกลุ่ม (An Outward-Looking)
3. การเป็นหุ้นส่วนในพลวัตรของการพัฒนา (A Partnership in Dynamic Development)
4. การเป็นประชาคมของสังคมที่เอื้ออาทร (A Community of Caring Societies)
 
แต่เนื่องจากว่าวิสัยทัศน์อาเซียน 2020 เป็นวิสัยทัศน์ในระยะยาวที่กำหนดขึ้นล่วงหน้าถึงสองทศวรรษเศษ (กำหนดขึ้นในปี ค.ศ.1997) อาเซียนจึงมีความจำเป็นต้องหาหนทางทำให้วิสัยทัศน์นี้เกิดผลในทางปฏิบัติให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ต่อมาในการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งที่ 6 ระหว่างวันที่ 15 - 16 ธันวาคม ค.ศ.1998 (พ.ศ.2541) ที่กรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม สองปีให้หลังจากการลงนามในวิสัยทัศน์อาเซียน 2000 อาเซียนได้กำหนดแผนปฏิบัติการฮานอย (Hanoi Plan of Action: HPA) ซึ่งเป็นแผน 6 ปี (ค.ศ.1999-2004) ขึ้นมารองรับวิสัยทัศน์อาเซียน ประกอบด้วยแผนปฏิบัติการย่อยที่ให้ความสำคัญกับกิจกรรมต่าง ๆ 10 เรื่อง ได้แก่
 
1. การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและการร่วมมือกันทางด้านการคลัง
2. การขยายความร่วมมือในการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจ
3. การส่งเสริมการพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้านสารสนเทศ
4. การส่งเสริมการพัฒนาสังคมและการตระหนักรู้ถึงผลกระทบต่อสังคมจากวิกฤติเศรษฐกิจและการเงิน
5. การส่งเสริมการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
6. การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน
7. การเสริมสร้างสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาค
8. การเพิ่มบทบาทอาเซียนในฐานะที่เป็นกำลังสำคัญในการรักษาสันติภาพทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก
9. ส่งเสริมการตระหนักรู้ถึงความเป็นอาเซียนและจุดยืนของอาเซียนในประชาคมโลก
10. การปรับปรุงโครงสร้างและกลไกของอาเซียน
 
สาเหตุสำคัญที่ทำให้แผนปฏิบัติการฮานอยเน้นไปในเรื่องทางเศรษฐกิจเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากในช่วงเวลานั้นประเทศต่าง ๆ ในอาเซียนต่างประสบกับปัญหาวิกฤติเศรษฐกิจทางการเงินของโลก (ค.ศ.1997) รวมทั้งประเทศไทย ซึ่งประสบกับภาวะวิกฤติทางเศรษฐกิจในชื่อที่ต่างชาติรู้จักกันว่า "วิกฤติต้มยำกุ้ง (Tom Yum Goong crisis)” แผนปฏิบัติการฮานอยถือเป็นแผนปฏิบัติการแรกที่นำไปสู่ความคิดริเริ่มในการรวมกลุ่มของอาเซียน (Initiative For ASEAN Integration : IAI) ตามมาด้วยแผนปฏิบัติการเวียงจันทน์ (Vientiane Action Programme : VAP) รวมถึงแผนงานการรวมกลุ่มของอาเซียน (Roadmap for Integration of ASEAN : RIA) ในเวลาต่อมา
 
จึงสามารถกล่าวได้ว่า การเกิดขึ้นของประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนเป็นผลมาจากแผนปฏิบัติการฮานอยที่เข้ามารองรับวิสัยทัศน์อาเซียน 2020 ดังกล่าวนั่นเอง
 
 
 
 
 
ส่วนอาเซียน สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์