หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
ญี่ปุ่นเรียนรู้อาเซียนผ่านการวิจัย

14 มกราคม 2015 (จำนวนคนอ่าน 1439)


โดย : อดิศักดิ์ ศรีสม

นับตั้งแต่ยุคสงครามเย็นเป็นต้นมา ประเทศมหาอำนาจต่าง ๆ เริ่มให้ความสนใจภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มากขึ้น หลายประเทศได้ก่อตั้งหน่วยงานเพื่อทำการศึกษาเกี่ยวกับภูมิภาคนี้อย่างจริงจัง หนึ่งในนั้นคือประเทศญี่ปุ่นที่ก่อตั้ง Center for Southeast Asian Studies แห่งมหาวิทยาลัยเกียวโตขึ้นเป็นครั้งแรกในทวีปเอเชีย เพื่อทำงานศึกษา วิจัยในมิติต่าง ๆ ทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในภูมิภาค Southeast Asia
มหาวิทยาลัยเกียวโตก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1869 หรือเมื่อเกือบ 150 ปีที่แล้ว และสามารถก้าวสู่การเป็นสถานศึกษาชั้นนำของเอเชียได้ด้วยปัจจัยสนับสนุนหลายอย่างส่วนหนึ่งคือการที่ส่งเสริมให้เป็นแหล่งค้นคว้าวิจัยองค์ความรู้ใหม่ ๆ สำหรับสังคมญี่ปุ่นอย่างต่อเนื่อง หนึ่งในองค์กรด้านการวิจัยภายในมหาวิทยาลัยเกียวโตคือ Center for Southeast Asian Studies (CSEAS) ที่ตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1965 อาจกล่าวได้ว่า ที่นี่คือแหล่งชุมนุมของนักวิจัยทางด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งแรก ๆ ในเอเชีย

ตลอดช่วงเวลาหลายทศวรรษที่ Center for Southeast Asian Studiesได้พยายามแสวงหาทิศทางการวิจัยใหม่ ๆ อย่างไม่หยุดนิ่ง ปัจจุบันศูนย์ฯ ให้ความสำคัญกับโครงการวิจัยที่เรียกว่า "Southeast Asian Studies for Sustainable Humanosphere” ซึ่งมุ่งเน้นแสวงหาคำตอบสำหรับการดำรงอยู่แบบยั่งยืนของสังคมมนุษย์ ครอบคลุมมิติทั้งด้านนิเวศวิทยาทางธรรมชาติ เศรษฐกิจ การเมือง และวัฒนธรรมสังคมเพื่อเฝ้ามองการปรับตัวของสังคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ท่ามกลางบริบทของความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

"เรื่องแบบนี้ไม่ค่อยได้รับความสนใจในการทำวิจัยเกี่ยวกับ Area Society สำหรับเราประเด็นทางเศรษฐกิจและภาคการผลิตมีความสำคัญอย่างแน่นอน แต่คุณภาพชีวิตก็มีความสำคัญเท่า ๆ กัน” นี่เป็นสิ่งที่ ดร.โคโน๊ะยาซูยูกิ ผู้อำนวยการ Center for Southeast Asian Studies ย้ำถึงทิศทางของศูนย์วิจัยแห่งนี้ที่ให้ความสำคัญกับงานวิจัยด้านวิทยาศาสตร์มากพอกับการวิจัยทางสังคมศาสตร์
แม้ไม่ใช่เรื่องง่ายนักที่จะอธิบายถึงความสำคัญของงานวิจัยทางด้านสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา หากแต่องค์ความรู้เหล่านี้จะช่วยให้สังคมญี่ปุ่นเข้าใจถึงปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับสังคมอื่นได้อย่างลึกซึ้งมากขึ้นเพื่อนำมาสู่การใช้ประโยชน์สำหรับสังคมญี่ปุ่นเอง เป็นอีกสาขาของงานวิจัยที่ไม่เคยถูกละเลย แม้ญี่ปุ่นจะเป็นประเทศจะมีความทันสมัยทางวัตถุมากเพียงใดก็ตาม

"ที่เราสนใจมากที่สุดก็คือเรื่องทางสังคมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ว่ามีความแตกต่างกับสังคมอื่น ๆ อย่างสังคมญี่ปุ่น สังคมอเมริกัน หรือแอฟริกันอย่างไร รวมถึงเส้นทางในการพัฒนาของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความแตกต่างจากที่อื่นอย่างไรบ้าง” ดร.โคโน๊ะ กล่าว
ปัจจุบัน Center for Southeast Asian Studies มีนักวิจัยประจำประมาณ 20 คน และยังมี Visiting Research Scholar จากประเทศต่าง ๆ อีกประมาณ 50 คน หนึ่งในนั้นมีนักวิชาการชั้นแนวหน้าจากประเทศไทยรวมอยู่ด้วยหลายคน เราไม่อาจปฏิเสธได้ว่างานวิจัยคือส่วนหนึ่งของการลงทุนเพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งทางวิชาการให้กับมหาวิทยาลัยเกียวโต ซึ่งประโยชน์ที่ได้รับไม่เพียงตกอยู่เฉพาะในสังคมญี่ปุ่นเท่านั้น แต่การทำวิจัยยังเป็นการนำเอาองค์ความรู้ต่าง ๆ ลงไปสู่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อให้เกิดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่จะช่วยสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้เกิดแก่ประชาชนทั่วไป

และทั้งหมดนี้ย่อมเป็นการตอบคำถามส่วนหนึ่งที่ว่า ทำไมญี่ปุ่นจึงเป็นสังคมที่มีการพัฒนาได้อย่างรวดเร็วและยั่งยืนมาจนกระทั่งปัจจุบัน


ที่มา : ส่วนอาเซียน กรมประชาสัมพันธ์





กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์