หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
ปฏิญญาอาเซียนกับปัญหาแรงงานข้ามชาติ

29 มกราคม 2015 (จำนวนคนอ่าน 3863)


โดย : อดิศักดิ์ ศรีสม

ในภูมิภาคอาเซียนแรงงานข้ามชาติจำนวนมากต่างข้ามพรมแดนย้ายถิ่นไปทำงานอีกประเทศหนึ่งอยู่ตลอดเวลา แน่นอนว่าพวกเขาคือส่วนเสริมสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้แก่ทั้งประเทศต้นทางและปลายทาง แต่แม้พวกเขาจะมีความสำคัญเพียงใด สิ่งที่เกิดขึ้นคือการไม่ได้รับความคุ้มครองในด้านต่าง ๆ โดยเรายังคงพบเห็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน สิทธิแรงงาน การใช้แรงงานที่ผิดกฎหมาย รวมถึงเรื่องของการค้ามนุษย์เกิดขึ้นอยู่เสมอ
จากปัญหาดังกล่าว ในเวทีประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งที่ 12 เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2550 ที่เกาะเซบู (Cebu) ประเทศฟิลิปปินส์ จึงได้มีการลงนามใน "ปฏิญญาสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ว่าด้วยการคุ้มครองและการส่งเสริมสิทธิของแรงงานข้ามชาติ” (ASEAN Declaration on the Protection and Promotion of the Rights of Migrant Workers)

ปฏิญญาฉบับนี้มีหลักปฏิบัติอยู่จำนวน 22 ข้อ มีใจความสำคัญโดยสรุปว่า ประเทศสมาชิกของอาเซียนจะต้องคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของแรงงานข้ามชาติในกลุ่มประเทศอาเซียน ส่งเสริมสวัสดิการ และศักดิ์ศรีของแรงงานข้ามชาติ โดยประเทศสมาชิกอาเซียนได้ให้คำมั่นว่าจะใช้มาตรการที่ชัดเจนในการจัดการกับการลักลอบขนย้ายและการค้ามนุษย์ มีการนำบทลงโทษขั้นรุนแรงมาใช้กับผู้ที่กระทำความผิด รวมทั้งประเทศที่ว่าจ้างแรงงานจะต้องให้ความช่วยเหลือแรงงานข้ามชาติที่ถูกแสวงประโยชน์ ละเมิดสิทธิหรือถูกทำร้าย ในกรณีที่แรงงานดังกล่าวถูกจับกุมประเทศที่ว่าจ้าง จะต้องอำนวยความสะดวกในการให้เจ้าหน้าที่กงสุลหรือเจ้าหน้าที่การทูตของประเทศลูกจ้างเข้ามาดำเนินการช่วยเหลือร่วมด้วย
"ตลอดช่วง 7 ปีที่ผ่านมา ประเทศต่าง ๆ ในอาเซียนจึงได้รับเป็นเจ้าภาพในการจัดประชุมร่างตราสารของอาเซียน รวมทั้งสิ้น 11 ครั้ง เพื่อให้มีการปฏิบัติตามปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิของแรงงานต่างด้าว ซึ่งเดิมต้องแล้วเสร็จในปี 2557 นี้ แต่ยังไม่เป็นผลแต่อย่างใด เนื่องจากยังมีบางมาตราที่แต่ละประเทศยังมิอาจตกลงร่วมกันได้ โดยเฉพาะในสี่ประเทศหลัก คือ มาเลเซีย สิงคโปร์ ไทย และบรูไน ปฏิเสธที่จะให้การคุ้มครองแรงงานที่ไม่มีเอกสารทางกฎหมาย รวมถึงปฏิเสธการคุ้มครองที่ต้องรวมไปถึงครอบครัวของแรงงานข้ามชาติร่วมด้วย” บุษยรัตน์ กาญจนดิษฐ์ นักวิชาการอิสระด้านแรงงานให้ข้อมูล

อย่างไรก็ตาม แม้ในอนาคตอันใกล้นี้ประเทศไทยและประเทศอื่น ๆ ในอาเซียนจะรับปฏิญญาสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ว่าด้วยการคุ้มครองและการส่งเสริมสิทธิของแรงงานข้ามชาตินี้แล้วก็ตาม ก็ไม่ได้หมายความว่าการละเมิดสิทธิแรงงานข้ามชาติในประเทศต่าง ๆ ของภูมิภาคนี้จะหมดไปหรือไม่เกิดขึ้น กล่าวคือปฏิญญาไม่ใช้กฎหมายที่มีผลผูกพันต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ปฏิญญาไม่มีพันธะผูกพันในแง่กฎหมายระหว่างประเทศ ปฏิญญาเป็นเพียงการให้คำมั่นสัญญาหรือแสดงการยืนยันร่วมกันเพื่อประกาศเจตนารมณ์ของบรรดารัฐต่าง ๆ เพื่อที่จะกำหนดมาตรฐานแห่งการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขของมวลมนุษยชาติเท่านั้น

"อย่าฝากความหวังไว้กับปฏิญญาว่าจะแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิแรงงานของแรงงานข้ามชาติได้ เพราะในความเป็นจริงก็เห็นชัดเจนว่าหลายประเทศในอาเซียนนี้ก็ไม่เคารพหลักการสิทธิแรงงานต่อแรงงานข้ามชาติ กล่าวได้ว่า ปฏิญญาจึงคือ รูปแบบการทำงานแบบอาเซียน อาเซียน ที่ไม่หักหน้ากัน และยังต้องอยู่ร่วมกับประเทศอื่น ๆ ในประชาคมโลกแห่งนี้ ฉะนั้นเมื่อเกิดประเด็นปัญหาขึ้นมา ชี้ให้เห็นว่าอาเซียนไม่ใช่องค์กรแบบหัวเดียวกระเทียมลีบอีกต่อไป ถ้าอาเซียนไม่แก้ปัญหาที่เกิดขึ้นดังกล่าว อาเซียนก็จะถูกอีกหลายประเทศหยิบยกมาเป็นวาระทางการเมืองได้ต่อไป” บุษยรัตน์ กล่าวทิ้งท้าย

อย่างไรก็ตาม แม้ปฏิญญาจะไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย แต่มีความสำคัญไม่น้อยเมื่อถูกหยิบยกขึ้นมาใช้กล่าวอ้างเพื่อชี้ให้เห็นหลักการของปฏิญญาที่แต่ละประเทศได้เคยประกาศเอาไว้ร่วมกัน และเอื้อให้หน่วยงานต่าง ๆใช้อ้างอิงในการทำงานอย่างมีน้ำหนักและง่ายขึ้น ทั้งนี้เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่า "ปฏิญญาสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ว่าด้วยการคุ้มครองและการส่งเสริมสิทธิของแรงงานข้ามชาติ” จะมีความศักดิ์สิทธิ์และเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้อาเซียนบรรลุถึงจุดหมายร่วมกันในการจัดการปัญหาด้านแรงงานได้ต่อไปในอนาคต



ที่มา : ส่วนอาเซียน กรมประชาสัมพันธ์




กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์